Rozpocz\u0119cie leczenia ortodontycznego wi\u0105\u017ce si\u0119 nie tylko z konieczno\u015bci\u0105 adaptacji do obecno\u015bci aparatu w jamie ustnej i wzmo\u017conej higieny, ale r\u00f3wnie\u017c z potrzeb\u0105 modyfikacji diety. Niekt\u00f3re pokarmy i nawyki \u017cywieniowe mog\u0105 bowiem negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na aparat, z\u0119by oraz og\u00f3ln\u0105 skuteczno\u015b\u0107 terapii. Pope\u0142nianie b\u0142\u0119d\u00f3w dietetycznych jest niestety powszechne i mo\u017ce prowadzi\u0107 do uszkodze\u0144 aparatu, wyd\u0142u\u017cenia czasu leczenia, a tak\u017ce zwi\u0119kszonego ryzyka pr\u00f3chnicy i problem\u00f3w z dzi\u0105s\u0142ami. Zrozumienie, jakich produkt\u00f3w unika\u0107 i jak modyfikowa\u0107 spos\u00f3b jedzenia, jest kluczowe dla bezproblemowego przebiegu leczenia ortodontycznego.<\/p>\n\n
Jednym z najcz\u0119stszych b\u0142\u0119d\u00f3w jest jedzenie bardzo twardych produkt\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107 mechaniczne uszkodzenia aparatu \u2013 odklejenie zamk\u00f3w, wygi\u0119cie \u0142uk\u00f3w czy p\u0119kni\u0119cie pier\u015bcieni. Do tej grupy nale\u017c\u0105:\n
Pokarmy o kleistej konsystencji stanowi\u0105 podw\u00f3jne zagro\u017cenie. Po pierwsze, mog\u0105 \u0142atwo przykleja\u0107 si\u0119 do zamk\u00f3w i \u0142uk\u00f3w, co utrudnia ich usuni\u0119cie podczas mycia z\u0119b\u00f3w i sprzyja rozwojowi bakterii. Po drugie, si\u0142a potrzebna do ich oderwania od aparatu podczas \u017cucia mo\u017ce prowadzi\u0107 do odklejenia zamk\u00f3w lub wygi\u0119cia \u0142uku. Do tej grupy zaliczamy:\n
Aparat ortodontyczny stwarza idealne warunki do rozwoju bakterii pr\u00f3chnicotw\u00f3rczych, kt\u00f3re metabolizuj\u0105 cukry do kwas\u00f3w atakuj\u0105cych szkliwo. B\u0142\u0119dem jest cz\u0119ste spo\u017cywanie s\u0142odkich przek\u0105sek (ciastka, czekolada, s\u0142odzone jogurty) oraz, co szczeg\u00f3lnie niebezpieczne, picie s\u0142odkich i gazowanych napoj\u00f3w (cola, lemoniady, soki owocowe, napoje energetyczne). Cukier zawarty w tych produktach „karmi” bakterie, a kwasowo\u015b\u0107 napoj\u00f3w (zar\u00f3wno tych s\u0142odzonych, jak i typu „zero”) bezpo\u015brednio eroduje szkliwo, zw\u0142aszcza w trudno dost\u0119pnych miejscach wok\u00f3\u0142 zamk\u00f3w. Prowadzi to do powstawania bia\u0142ych plam (odwapnie\u0144), kt\u00f3re s\u0105 pierwszym etapem pr\u00f3chnicy i mog\u0105 pozosta\u0107 widoczne po zdj\u0119ciu aparatu. B\u0142\u0119dem jest r\u00f3wnie\u017c powolne s\u0105czenie s\u0142odkich lub kwa\u015bnych napoj\u00f3w przez d\u0142u\u017cszy czas, co stale utrzymuje niskie pH w jamie ustnej. Nale\u017cy ograniczy\u0107 spo\u017cycie cukru, a s\u0142odkie i kwa\u015bne napoje pi\u0107 sporadycznie, najlepiej przez s\u0142omk\u0119, i zawsze przep\u0142uka\u0107 usta wod\u0105 po ich spo\u017cyciu.<\/p>\n\n
Czasami problemem nie jest sam produkt, ale spos\u00f3b jego spo\u017cywania. B\u0142\u0119dy w technice jedzenia mog\u0105 prowadzi\u0107 do uszkodze\u0144 aparatu lub dyskomfortu. Przyk\u0142ady:\n
Bezpo\u015brednio po za\u0142o\u017ceniu aparatu oraz po ka\u017cdej wizycie aktywacyjnej z\u0119by mog\u0105 by\u0107 bardziej wra\u017cliwe i tkliwe. B\u0142\u0119dem jest ignorowanie tego stanu i pr\u00f3ba jedzenia normalnych, twardych posi\u0142k\u00f3w. Mo\u017ce to nasila\u0107 b\u00f3l i dyskomfort. W takich okresach (zazwyczaj 2-3 dni) zalecana jest mi\u0119kka dieta, obejmuj\u0105ca np. zupy krem, jogurty, smoothie, gotowane warzywa, jajecznic\u0119, mi\u0119kkie ryby, puree ziemniaczane. Pozwala to z\u0119bom i tkankom przyzwyczai\u0107 si\u0119 do nowej si\u0142y bez dodatkowego podra\u017cniania.<\/p>\n\n