Usuwanie \u00f3semek, czyli trzecich z\u0119b\u00f3w trzonowych, to jeden z najcz\u0119\u015bciej wykonywanych zabieg\u00f3w chirurgii stomatologicznej. Mimo to, wci\u0105\u017c jest on owiany wieloma mitami i nieprawdziwymi przekonaniami, kt\u00f3re cz\u0119sto wzbudzaj\u0105 u pacjent\u00f3w niepotrzebny l\u0119k i prowadz\u0105 do odk\u0142adania decyzji o leczeniu. Opowie\u015bci o niezno\u015bnym b\u00f3lu, tygodniach sp\u0119dzonych z opuchlizn\u0105 „jak chomik” czy \u043d\u0435\u043e\u0431\u0440\u0430\u0442\u0438\u043c\u044b\u0445 zmianach w wygl\u0105dzie twarzy kr\u0105\u017c\u0105 w internecie i przekazywane s\u0105 z ust do ust. Nadszed\u0142 czas, aby oddzieli\u0107 fakty od fikcji. W niniejszym artykule, opieraj\u0105c si\u0119 na aktualnej wiedzy medycznej i stomatologicznej, rozprawimy si\u0119 z najpopularniejszymi mitami dotycz\u0105cymi usuwania z\u0119b\u00f3w m\u0105dro\u015bci, konfrontuj\u0105c je z rzetelnymi, naukowymi faktami.<\/p>\n\n
\u201eJak tylko pojawi\u0105 si\u0119 \u00f3semki, trzeba je od razu usun\u0105\u0107, bo i tak w ko\u0144cu zaczn\u0105 sprawia\u0107 problemy.\u201d<\/p>\n <\/div>\n \n
Decyzja o usuni\u0119ciu \u00f3semki jest podejmowana na podstawie indywidualnych wskaza\u0144 medycznych, a nie z automatu.<\/strong> Wiele os\u00f3b ma w pe\u0142ni wyr\u017cni\u0119te, zdrowe i prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105ce \u00f3semki, kt\u00f3re nie wymagaj\u0105 \u017cadnej interwencji. Je\u015bli z\u0105b m\u0105dro\u015bci jest prawid\u0142owo ustawiony w \u0142uku, ma swojego antagonist\u0119 (z\u0105b w przeciwleg\u0142ej szcz\u0119ce, z kt\u00f3rym si\u0119 styka), jest dost\u0119pny dla prawid\u0142owej higieny i nie wykazuje cech patologicznych (pr\u00f3chnica, zapalenie dzi\u0105s\u0142a), nie ma medycznego uzasadnienia dla jego profilaktycznego usuwania. Wsp\u00f3\u0142czesna stomatologia odchodzi od rutynowego usuwania bezobjawowych \u00f3semek na rzecz regularnej obserwacji. Usuwa si\u0119 je dopiero wtedy, gdy staj\u0105 si\u0119 przyczyn\u0105 problem\u00f3w lub istnieje wysokie ryzyko ich wyst\u0105pienia w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n <\/div>\n \n \u201eSamo usuwanie z\u0119ba to tortura, b\u00f3l jest tak silny, \u017ce znieczulenie nie dzia\u0142a.\u201d<\/p>\n <\/div>\n \n Sam zabieg ekstrakcji, dzi\u0119ki nowoczesnym \u015brodkom znieczulaj\u0105cym, jest ca\u0142kowicie bezbolesny.<\/strong> Przed rozpocz\u0119ciem procedury chirurg podaje znieczulenie miejscowe, kt\u00f3re skutecznie blokuje przewodzenie impuls\u00f3w nerwowych. Pacjent mo\u017ce odczuwa\u0107 dotyk, ucisk czy wibracje, ale nie ostry b\u00f3l. W przypadku bardzo skomplikowanych zabieg\u00f3w lub silnego l\u0119ku pacjenta, dost\u0119pne s\u0105 dodatkowe opcje, takie jak sedacja czy narkoza, kt\u00f3re ca\u0142kowicie eliminuj\u0105 dyskomfort. B\u00f3l mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 po zabiegu, gdy znieczulenie przestaje dzia\u0142a\u0107, jednak jest to naturalna reakcja organizmu na uraz. Wsp\u00f3\u0142czesne leki przeciwb\u00f3lowe (przepisywane przez lekarza) pozwalaj\u0105 skutecznie kontrolowa\u0107 ten pozabiegowy dyskomfort i przej\u015b\u0107 przez okres rekonwalescencji w spos\u00f3b komfortowy.<\/p>\n <\/div>\n\n \u201eOpuchlizna jest gigantyczna i utrzymuje si\u0119 miesi\u0105cami, nie da si\u0119 wyj\u015b\u0107 z domu.\u201d<\/p>\n <\/div>\n \n Obrz\u0119k (opuchlizna) jest normaln\u0105 i spodziewan\u0105 reakcj\u0105 organizmu na zabieg chirurgiczny, ale jego nasilenie i czas trwania s\u0105 ograniczone.<\/strong> Opuchlizna zazwyczaj narasta przez pierwsze 48-72 godziny po zabiegu, po czym zaczyna stopniowo ust\u0119powa\u0107. U wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w znaczna cz\u0119\u015b\u0107 obrz\u0119ku znika w ci\u0105gu 5-7 dni. Aby zminimalizowa\u0107 opuchlizn\u0119, kluczowe jest stosowanie zimnych ok\u0142ad\u00f3w na policzek przez pierwsze dwie doby oraz spanie z g\u0142ow\u0105 uniesion\u0105 wy\u017cej. Stopie\u0144 obrz\u0119ku jest te\u017c indywidualny \u2013 zale\u017cy od rozleg\u0142o\u015bci zabiegu, predyspozycji pacjenta i tego, jak \u015bci\u015ble przestrzega on zalece\u0144 pozabiegowych. Wizja wielotygodniowej, deformuj\u0105cej twarz opuchlizny jest mocno przesadzona.<\/p>\n <\/div>\n\n \u201eMoje przednie z\u0119by zacz\u0119\u0142y si\u0119 krzywi\u0107, bo rosn\u0105ce \u00f3semki je popychaj\u0105. Po usuni\u0119ciu z\u0119b\u00f3w m\u0105dro\u015bci, wszystko wr\u00f3ci do normy.\u201d<\/p>\n <\/div>\n \n To jeden z najpowszechniejszych i najbardziej uporczywych mit\u00f3w. Badania naukowe nie potwierdzaj\u0105 bezpo\u015bredniego zwi\u0105zku przyczynowo-skutkowego mi\u0119dzy wyrzynaniem si\u0119 \u00f3semek a st\u0142oczeniem z\u0119b\u00f3w siecznych (przednich).<\/strong> Si\u0142a, z jak\u0105 \u00f3semki napieraj\u0105, jest zbyt ma\u0142a, aby przesun\u0105\u0107 ca\u0142y \u0142uk z\u0119bowy. St\u0142oczenia z\u0119b\u00f3w, kt\u00f3re cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 w wieku doros\u0142ym, s\u0105 wynikiem z\u0142o\u017conych proces\u00f3w, m.in. naturalnego, fizjologicznego mezjalnego dryftu z\u0119b\u00f3w (powolnego przesuwania si\u0119 do przodu) i zmian w budowie ko\u015bci szcz\u0119ki i \u017cuchwy. Owszem, usuwa si\u0119 \u00f3semki przed leczeniem ortodontycznym, ale cz\u0119sto robi si\u0119 to w celu uzyskania miejsca lub unikni\u0119cia przysz\u0142ych komplikacji, a nie dlatego, \u017ce s\u0105 one g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 wady zgryzu. Co wa\u017cniejsze, usuni\u0119cie \u00f3semek nie spowoduje „samoczynnego” wyprostowania si\u0119 st\u0142oczonych z\u0119b\u00f3w.<\/strong><\/p>\n <\/div>\n\n \u201ePo usuni\u0119ciu \u00f3semek zapadn\u0105 mi si\u0119 policzki i b\u0119d\u0119 wygl\u0105da\u0107 starzej.\u201d<\/p>\n <\/div>\n \n Ekstrakcja \u00f3semek nie ma istotnego wp\u0142ywu na rysy twarzy ani profil.<\/strong> Kontur twarzy i kszta\u0142t policzk\u00f3w s\u0105 determinowane g\u0142\u00f3wnie przez ko\u015bci policzkowe, \u017cuchw\u0119, mi\u0119\u015bnie i tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105. \u00d3semki osadzone s\u0105 g\u0142\u0119boko w ko\u015bci, daleko od struktur, kt\u00f3re definiuj\u0105 wygl\u0105d zewn\u0119trzny. Usuni\u0119cie tych z\u0119b\u00f3w i gojenie si\u0119 ko\u015bci w ich miejscu nie powoduje „zapadania si\u0119” policzk\u00f3w. Taki efekt m\u00f3g\u0142by by\u0107 ewentualnie zauwa\u017calny przy usuni\u0119ciu wielu z\u0119b\u00f3w bocznych (czw\u00f3rek, pi\u0105tek, sz\u00f3stek), kt\u00f3re podpieraj\u0105 policzki, ale nie w przypadku samych \u00f3semek. Chwilowa zmiana wygl\u0105du jest zwi\u0105zana wy\u0142\u0105cznie z przej\u015bciowym obrz\u0119kiem po zabiegu.<\/p>\n <\/div>\n\n Strach przed nieznanym jest naturalny, ale wiele obaw zwi\u0105zanych z usuwaniem \u00f3semek wynika z powielania nieprawdziwych, cz\u0119sto przestarza\u0142ych informacji. Wsp\u00f3\u0142czesna chirurgia stomatologiczna dysponuje narz\u0119dziami, technologiami i procedurami, kt\u00f3re czyni\u0105 ten zabieg bezpiecznym, kontrolowanym i w du\u017cej mierze komfortowym dla pacjenta. Zamiast opiera\u0107 si\u0119 na anegdotach i internetowych „strasznych historiach”, kluczowe jest zaufanie profesjonalistom. Rzetelna konsultacja z do\u015bwiadczonym chirurgiem, kt\u00f3ry na podstawie nowoczesnej diagnostyki obrazowej oceni indywidualny przypadek, to najlepsze \u017ar\u00f3d\u0142o informacji. Prawid\u0142owo postawiona diagnoza i \u015bwiadoma zgoda na leczenie, oparte na faktach, pozwol\u0105 przej\u015b\u0107 przez proces usuwania \u00f3semek ze spokojem i pewno\u015bci\u0105, \u017ce jest to s\u0142uszna decyzja dla zdrowia ca\u0142ej jamy ustnej.<\/p>\n\n Istnieje takie ryzyko, ale jest ono bardzo ma\u0142e. Korzenie dolnych \u00f3semek mog\u0105 przebiega\u0107 w bliskim s\u0105siedztwie nerwu z\u0119bodo\u0142owego dolnego, kt\u00f3ry odpowiada za czucie w wardze i brodzie. W rzadkich przypadkach (ok. 1-2%) podczas zabiegu mo\u017ce doj\u015b\u0107 do jego podra\u017cnienia lub uszkodzenia. Aby zminimalizowa\u0107 to ryzyko, chirurg przed zabiegiem wykonuje dok\u0142adn\u0105 diagnostyk\u0119 (cz\u0119sto tomografi\u0119 komputerow\u0105 CBCT), kt\u00f3ra pozwala precyzyjnie oceni\u0107 relacj\u0119 z\u0119ba do nerwu i odpowiednio zaplanowa\u0107 zabieg. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w ewentualne zaburzenia czucia s\u0105 przej\u015bciowe i ust\u0119puj\u0105 po kilku tygodniach lub miesi\u0105cach.<\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n \n To mit. Nie ma medycznych przeciwwskaza\u0144 do przeprowadzania zabieg\u00f3w chirurgicznych latem. Proces gojenia nie zale\u017cy od pory roku. Nale\u017cy po prostu przestrzega\u0107 standardowych zalece\u0144: unika\u0107 nadmiernego wysi\u0142ku fizycznego, przegrzewania si\u0119 (np. opalania) i dba\u0107 o higien\u0119, co jest tak samo wa\u017cne zim\u0105, jak i latem. Zabieg nale\u017cy wykona\u0107 wtedy, gdy jest na to wskazanie medyczne, niezale\u017cnie od kalendarza.<\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Nie zawsze. Decyzj\u0119 o przepisaniu antybiotyku podejmuje lekarz na podstawie oceny ryzyka infekcji. Antybiotykoterapia (tzw. os\u0142ona antybiotykowa) jest zazwyczaj zlecana po bardzo skomplikowanych, d\u0142ugotrwa\u0142ych zabiegach, w przypadku usuwania z\u0119ba z istniej\u0105cym stanem zapalnym (np. ropniem) lub u pacjent\u00f3w z obni\u017con\u0105 odporno\u015bci\u0105 b\u0105d\u017a chorobami og\u00f3lnoustrojowymi (np. cukrzyc\u0105, wadami serca). Przy rutynowych, niepowik\u0142anych ekstrakcjach cz\u0119sto nie jest konieczna.<\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Tak, takie ryzyko istnieje, poniewa\u017c wierzcho\u0142ki korzeni g\u00f3rnych \u00f3semek cz\u0119sto znajduj\u0105 si\u0119 bardzo blisko dna zatoki szcz\u0119kowej, a czasem nawet s\u0105 od niej oddzielone jedynie cienk\u0105 blaszk\u0105 kostn\u0105. Podczas ekstrakcji mo\u017ce doj\u015b\u0107 do powstania po\u0142\u0105czenia ustno-zatokowego. Do\u015bwiadczony chirurg potrafi oceni\u0107 to ryzyko przed zabiegiem i, je\u015bli dojdzie do otwarcia zatoki, natychmiast je zaopatruje, np. poprzez zaszycie rany specjaln\u0105 metod\u0105. Przy prawid\u0142owym zaopatrzeniu i przestrzeganiu przez pacjenta zalece\u0144 (m.in. unikanie wydmuchiwania nosa), po\u0142\u0105czenie goi si\u0119 bezproblemowo.<\/p>\n <\/div>\n <\/div>\n <\/section>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Usuwanie \u00f3semek, czyli trzecich z\u0119b\u00f3w trzonowych, to jeden z najcz\u0119\u015bciej wykonywanych zabieg\u00f3w chirurgii stomatologicznej. Mimo to, wci\u0105\u017c jest on owiany wieloma mitami i nieprawdziwymi przekonaniami, kt\u00f3re cz\u0119sto wzbudzaj\u0105 u pacjent\u00f3w niepotrzebny l\u0119k i prowadz\u0105 do odk\u0142adania decyzji o leczeniu. Opowie\u015bci o niezno\u015bnym b\u00f3lu, tygodniach sp\u0119dzonych z opuchlizn\u0105 „jak chomik” czy \u043d\u0435\u043e\u0431\u0440\u0430\u0442\u0438\u043c\u044b\u0445 zmianach w wygl\u0105dzie twarzy […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":["post-6743","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nowadent.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nowadent.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nowadent.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nowadent.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nowadent.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6743"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nowadent.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6743\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6744,"href":"https:\/\/nowadent.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6743\/revisions\/6744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nowadent.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nowadent.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nowadent.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Mit 2: Zabieg usuwania \u00f3semki to potworny, nie do wytrzymania b\u00f3l<\/h2>\n\n
Mit<\/h3>\n
Fakt<\/h3>\n
Mit 3: Po usuni\u0119ciu \u00f3semek przez wiele tygodni b\u0119d\u0119 mie\u0107 opuchni\u0119t\u0105 twarz jak chomik<\/h2>\n\n
Mit<\/h3>\n
Fakt<\/h3>\n
Mit 4: \u00d3semki powoduj\u0105 st\u0142oczenie z\u0119b\u00f3w i prostuj\u0105 si\u0119 po ich usuni\u0119ciu<\/h2>\n\n
Mit<\/h3>\n
Fakt<\/h3>\n
Mit 5: Usuni\u0119cie \u00f3semek zmienia rysy twarzy<\/h2>\n\n
Mit<\/h3>\n
Fakt<\/h3>\n
Tabela analityczna: Mit vs Fakt \u2013 Zestawienie popularnych przekona\u0144<\/h2>\n\n
\n \n
\n \n Przekonanie (Mit)<\/th>\n Fakt stomatologiczny<\/th>\n Szczeg\u00f3\u0142owe wyja\u015bnienie naukowe<\/th>\n <\/tr>\n <\/thead>\n \n Lepiej poczeka\u0107, a\u017c \u00f3semka zacznie bole\u0107, i dopiero wtedy j\u0105 usun\u0105\u0107.<\/strong><\/td>\n Profilaktyczne usuni\u0119cie problematycznej \u00f3semki jest cz\u0119sto \u0142atwiejsze i wi\u0105\u017ce si\u0119 z mniejszym ryzykiem powik\u0142a\u0144.<\/td>\n Usuwanie z\u0119ba w stanie ostrego zapalenia jest trudniejsze technicznie (trudniejsze znieczulenie, ryzyko rozsiania infekcji). U m\u0142odszych pacjent\u00f3w (poni\u017cej 25. roku \u017cycia) ko\u015b\u0107 jest bardziej elastyczna, a korzenie nie s\u0105 w pe\u0142ni uformowane, co u\u0142atwia zabieg i przyspiesza gojenie.<\/td>\n <\/tr>\n \n Ka\u017cde usuni\u0119cie \u00f3semki to skomplikowana operacja z d\u0142utowaniem i szyciem.<\/strong><\/td>\n Wiele ekstrakcji \u00f3semek, zw\u0142aszcza tych g\u00f3rnych, jest prostych i nie wymaga interwencji chirurgicznej.<\/td>\n Stopie\u0144 skomplikowania zale\u017cy od po\u0142o\u017cenia z\u0119ba. \u00d3semki g\u00f3rne cz\u0119sto maj\u0105 korzystniejsze u\u0142o\u017cenie i s\u0142absze zakotwiczenie w ko\u015bci. \u00d3semki dolne, zatrzymane w \u017cuchwie, cz\u0119\u015bciej wymagaj\u0105 zabiegu chirurgicznego (d\u0142utowania).<\/td>\n <\/tr>\n \n Po usuni\u0119ciu \u00f3semki na pewno b\u0119d\u0119 mie\u0107 suchy z\u0119bod\u00f3\u0142.<\/strong><\/td>\n Suchy z\u0119bod\u00f3\u0142 jest powik\u0142aniem, a nie nieuniknion\u0105 konsekwencj\u0105. Wyst\u0119puje w ok. 2-5% ekstrakcji (nieco cz\u0119\u015bciej przy \u00f3semkach dolnych).<\/td>\n Powik\u0142anie to wynika z utraty skrzepu krwi. \u015acis\u0142e przestrzeganie zalece\u0144 (niepalenie, unikanie s\u0142omek, prawid\u0142owa higiena) znacz\u0105co minimalizuje ryzyko jego wyst\u0105pienia.<\/td>\n <\/tr>\n \n Im jeste\u015b starszy\/a, tym gorzej i d\u0142u\u017cej goi si\u0119 rana.<\/strong><\/td>\n Jest w tym cz\u0119\u015b\u0107 prawdy; gojenie u m\u0142odszych os\u00f3b przebiega statystycznie szybciej, ale nie jest to regu\u0142\u0105.<\/td>\n U m\u0142odszych pacjent\u00f3w potencja\u0142 regeneracyjny organizmu jest wi\u0119kszy, a ko\u015b\u0107 jest g\u0119stsza i mniej zbita, co sprzyja szybszemu gojeniu. Jednak u zdrowej osoby doros\u0142ej, dbaj\u0105cej o higien\u0119, gojenie r\u00f3wnie\u017c przebiega prawid\u0142owo. Wiek nie jest przeciwwskazaniem do zabiegu.<\/td>\n <\/tr>\n <\/tbody>\n <\/table>\n\n Podsumowanie: Podejmuj decyzj\u0119 w oparciu o wiedz\u0119, nie strach<\/h2>\n
Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania (FAQ)<\/h2>\n\n
Czy usuni\u0119cie dolnej \u00f3semki mo\u017ce spowodowa\u0107 trwa\u0142e uszkodzenie nerwu i brak czucia w wardze?<\/h3>\n
Czy to prawda, \u017ce \u00f3semek nie usuwa si\u0119 latem?<\/h3>\n
Czy po usuni\u0119ciu \u00f3semki b\u0119d\u0119 musia\u0142\/a bra\u0107 antybiotyk?<\/h3>\n
S\u0142ysza\u0142em\/am, \u017ce usuni\u0119cie g\u00f3rnej \u00f3semki mo\u017ce prowadzi\u0107 do powstania dziury do zatoki. Czy to prawda?<\/h3>\n